Ἑρμηνεία εἰς τό Εὐαγγέλιο τῆς ΣΤ΄ Κυριακῆς μετά τό Πάσχα (Τοῦ Τυφλοῦ)

ΚΕΙΜΕΝΟ:

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, παράγων ὁ Ἰησοῦς, εἶδεν ἄνθρωπον τυφλόν ἐκ γενετῆς. Kαί ἠρώτησαν αὐτόν οἱ μαθηταί αὐτοῦ, λέγοντες· Ραββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλός γεννηθῇ; Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τά ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ἐμέ δεῖ ἐργάζεσθαι τά ἔργα τοῦ πέμψαντός με, ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νύξ, ὅτε οὐδείς δύναται ἐργάζεσθαι. Ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου. Ταῦτα εἰπών, ἔπτυσεν χαμαί, καί ἐποίησε πηλόν ἐκ τοῦ πτύσματος, καί ἐπέχρισε τόν πηλόν ἐπί τούς ὀφθαλμούς τοῦ τυφλοῦ. Καί εἶπεν αὐτῷ· Ὕπαγε, νίψαι εἰς τήν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, (ὃ ἑρμηνεύεται, ἀπεσταλμένος). Ἀπῆλθεν οὖν καί ἐνίψατο, καί ἦλθε βλέπων. Οἱ οὖν γείτονες, καί οἱ θεωροῦντες αὐτόν τό πρότερον, ὅτι τυφλός ἦν, ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καί προσαιτῶν; Ἄλλοι ἔλεγον ὅτι οὗτός ἐστιν· ἄλλοι δέ· ὅτι ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. Ἐκεῖνος ἔλεγεν· ὅτι ἐγώ εἰμι. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ· Πῶς ἀνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί; Ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καί εἶπεν· Ἄνθρωπος λεγόμενος Ἰησοῦς, πηλόν ἐποίησε, καί ἐπέχρισέ μου τούς ὀφθαλμούς, καί εἶπέ μοι· Ὕπαγε εἰς τήν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, καί νίψαι· Ἀπελθών δέ καί νιψάμενος, ἀνέβλεψα. Εἶπον οὖν αὐτῷ· Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; Λέγει· Οὐκ οἶδα. Ἄγουσιν αὐτόν πρός τούς Φαρισαίους, τόν ποτε τυφλόν. Ἦν δέ Σάββατον, ὅτε τόν πηλόν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, καί ἀνέῳξεν αὐτοῦ τούς ὀφθαλμούς. Πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτόν καί οἱ Φαρισαῖοι, πῶς ἀνέβλεψεν; Ὁ δέ εἶπεν αὐτοῖς· Πηλόν ἐπέθηκέ μοι ἐπί τούς ὀφθαλμούς, καί ἐνιψάμην, καί βλέπω. Ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές· Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρά τοῦ Θεοῦ, ὅτι τό Σάββατον οὐ τηρεῖ. Ἄλλοι ἔλεγον· Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλός τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; Καί σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς. Λέγουσι τῷ τυφλῷ πάλιν· Σύ τί λέγεις περί αὐτοῦ, ὅτι ἤνοιξέ σου τούς ὀφθαλμούς; Ὁ δέ εἶπεν· Ὅτι προφήτης ἐστίν. Οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περί αὐτοῦ, ὅτι τυφλός ἦν, καί ἀνέβλεψεν, ἕως ὅτου ἐφώνησαν τούς γονεῖς αὐτοῦ τοῦ ἀναβλέψαντος· καί ἠρώτησαν αὐτούς λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός ὑμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι τυφλός ἐγεννήθη; πῶς οὖν ἄρτι βλέπει; Ἀπεκρίθησαν δέ αὐτοῖς οἱ γονεῖς αὐτοῦ καί εἶπον· Οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱός ἡμῶν, καί ὅτι τυφλός ἐγεννήθη· πῶς δέ νῦν βλέπει οὐκ οἴδαμεν, ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τούς ὀφθαλμούς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· αὐτός ἡλικίαν ἔχει, αὐτόν ἐρωτήσατε· αὐτός περί ἑαυτοῦ λαλήσει. Ταῦτα εἶπον οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβοῦντο τούς Ἰουδαίους· ἤδη γάρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι, ἵνα ἐάν τις αὐτόν ὁμολογήσῃ Χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται. Διά τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτοῦ εἶπον· Ὅτι ἡλικίαν ἔχει, αὐτόν ἐρωτήσατε. Ἐφώνησαν οὖν ἐκ δευτέρου τόν ἄνθρωπον, ὃς ἦν τυφλός, καί εἶπον αὐτῷ· Δός δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν. Ἀπεκρίθη οὖν ἐκεῖνος καί εἶπεν· Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα, ὅτι τυφλός ὢν, ἄρτι βλέπω. Εἶπον δέ αὐτῷ πάλιν· Τί ἐποίησέ σοι; πῶς ἤνοιξέ σου τούς ὀφθαλμούς; Ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Εἶπον ὑμῖν ἤδη, καί οὐκ ἠκούσατε· τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; μή καί ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταί γενέσθαι; Ἐλοιδόρησαν αὐτόν, καί εἶπον· Σύ εἶ μαθητής ἐκείνου· ἡμεῖς δέ τοῦ Μωϋσέως ἐσμέν μαθηταί. Ἡμεῖς οἴδαμεν, ὅτι Μωϋσεῖ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δέ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν. Ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος, καί εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν γάρ τούτῳ θαυμαστόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστί, καί ἀνέῳξέ μου τούς ὀφθαλμούς. Οἴδαμεν δέ ὅτι ἁμαρτωλῶν ὁ Θεός οὐκ ἀκούει· ἀλλ’ ἐάν τις θεοσεβής ᾖ, καί τό θέλημα αὐτοῦ ποιῇ, τούτου ἀκούει. Ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη, ὅτι ἤνοιξέ τις ὀφθαλμούς τυφλοῦ γεγεννημένου. Εἰ μή ἦν οὗτος παρά Θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν. Ἀπεκρίθησαν καί εἶπον αὐτῷ· Ἐν ἁμαρτίαις σύ ἐγεννήθης ὅλος, καί σύ διδάσκεις ἡμᾶς; Καί ἐξέβαλον αὐτόν ἔξω. Ἤκουσεν ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτόν ἔξω, καί εὑρών αὐτόν εἶπεν αὐτῷ· Σύ πιστεύεις εἰς τόν υἱόν τοῦ Θεοῦ; Ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καί εἶπε· Καί τίς ἐστι, Κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν; Εἶπε δέ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Καί ἑώρακας αὐτόν καί ὁ λαλῶν μετά σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν. Ὁ δέ ἔφη· Πιστεύω, Κύριε· καί προσεκύνησεν αὐτῷ (Ἰωάν. θ΄ 1 - 38).

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

Ἕξι μῆνες πρίν ἀπό τή σταυρική του Θυσία, ὁ Κύριος μας Ἰησοῦς Χριστός, στή γιορτή τῆς Σκηνοπηγίας, πῆγε στά Ἱεροσόλυμα, μολονότι γνώριζε, ὅτι οἱ ἄρχοντες τῶν Ἰουδαίων ζητοῦσαν νά τόν θανατώσουν, καί κήρυττε μέσα στό περίβολο τοῦ Ναοῦ. Βγαίνοντας, εἶδε ἕναν τυφλό νά κάθεται σέ μιά γωνιά καί νά ζητᾶ ἐλεημοσύνη. Οἱ Μαθητές ρώτησαν τό Διδάσκαλό τους, «Κύριε, ποιός ἁμάρτησε, αὐτός ἤ οἱ γονεῖς του, ὥστε νά γεννηθῇ τυφλός»; Καί ἐκεῖνος, πού γνωρίζει τίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων ἀπάντησε μέ φιλάνθρωπα αἰσθήματα ἀγάπης καί εὐσπλαγχνίας. «Οὔτε αὐτός ἁμάρτησε, οὔτε οἱ γονεῖς του. Γεννήθηκε τυφλός γιά νά φανερωθοῦν τά ἔργα τοῦ Θεοῦ».
Ὁ φωτοδότης Χριστός χαρίζει τό αἰσθητό, ἀλλά καί τό πνευματικό φῶς τῆς θεογνωσίας στόν ἐκ γενετῆς τυφλό. Εἶναι ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, πού καταυγάζει τά μάτια τῆς ψυχῆς μας, ὅπως ψάλλει τό δοξαστικό τῶν ἀποστίχων τοῦ ἑσπερινοῦ· «Δικαιοσύνης ἥλιε νοητέ, Χριστέ ὁ Θεός, ὁ τόν ἐν μήτρας τοῦ φωτός ἐστερημένον διά τῆς σῆς ἀχράντου προσψαύσεως φωτίσας...». Ἡ θέαση τοῦ Ἰησοῦ ἦταν ἀναγκαία. Χωρίς αὐτήν θά μποροῦσαν πολλοί νά πέσουν σ’ ἕνα θολό καί σκοτεινό μυστικισμό, ὅπου χάνονται τά ὅρια ἀνάμεσα στό ἀληθινό καί στό πλασματικό. Γι’ αὐτό καί ὁ εὐαγγελιστής ἐπιμένει· «Καί ἡμεῖς τεθεάμεθα καί μαρτυροῦμεν ὅτι ὁ Πατήρ ἀπέσταλκε τόν υἱόν σωτῆρα τοῦ κόσμου» (Α΄ Ἰωάν. δ΄ 14). Τό θεωρεῖν ὅμως ἔχει λόγον ὑπάρξεως τότε μόνον, ὅταν γίνεται ὄχημα πίστεως. Ἀλλιῶς μένει μία ἁπλή φυσιολογική ἐνέργεια χωρίς βάθος καί ἰδιαίτερη σημασία «ἑωράκατέ με καί οὐ πιστεύετε» (Ἰωάν. στ΄ 36).
Τό Εὐαγγέλιο, περιγράφει μέ κάθε λεπτομέρεια τόν τρόπο τῆς θεραπείας. Ἔκανε πηλό, ἀφοῦ ἔφτυσε στό χῶμα, τοῦ ἄλειψε τά μάτια καί τόν ἔστειλε στήν κολυμβήθρα τοῦ Σιλωάμ. Ὁ τρόπος αὐτός θεραπείας, μᾶς ὑπενθυμίζει τόν τρόπο πού ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο. Ὁ Θεός στήν Παλαιά Διαθήκη, πλάθει τόν ἄνθρωπο ἀπό χῶμα, τώρα ὁ Χριστός, πλάθει τά μάτια τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ πάλι ἀπό χῶμα. Ὁ ἴδιος Θεός! Δοκιμάζει τήν πίστη τοῦ τυφλοῦ καί τόν στέλνει στήν κολυμβήθρα τοῦ Σιλωάμ. Σέβεται τήν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, καί ζητάει τή δική του ἑκούσια καί ἐλεύθερη συμμετοχή του στό θαῦμα. Ὁ τυφλός μέ πίστη, ὑπακούει στήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ, πηγαίνει καί πλένεται καί ἐπιστρέφει βλέποντας.
Ὅμως, ἡ ζωή τοῦ θεραπευμένου τυφλοῦ δέν ἔγινε εὐκολότερη. Γίνεται στόχος τῆς κακίας καί τοῦ μίσους τῶν Φαρισαίων, τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων πού μέ ζῆλο πίστευαν στήν τυπολατρική τήρηση τοῦ Νόμου. Τόν ἀνακρίνουν καί ἀντί νά πιστέψουν καί ἐκεῖνοι βλέποντας τό θαῦμα μπροστά τους, κλείνουν τά μάτια τῆς ψυχῆς τους. Ὁ θρησκευτικός φανατισμός τους, ὄχι μόνο τούς κλείνει τά μάτια τῆς ψυχῆς καί ἐξαφανίζει ἀπό μέσα τους τή διάκριση ἀλλά τούς ἀπομακρύνει τελικά καί ἀπό τό Θεό.
Οἱ γονεῖς τοῦ τυφλοῦ, φοβοῦνται νά ὁμολογήσουν τό θαῦμα, γιά νά μήν γίνουν ἀποσυνάγωγοι. Ἀποφεύγουν μέ μαεστρία νά ὁμολογήσουν ἕνα ἀληθινό γεγονός. «Ἔχει ἡλικία αὐτόν νά ρωτήσετε»! Ἴσως ὁ Χριστός νά τούς χάλασε τά σχέδια, ἀφοῦ ὁ ἐκ γενετῆς τυφλός γιός τους ζητιάνευε. Ἴσως τούς χάλασε τήν ἡσυχία τους ἀφοῦ ἔπρεπε νά παρουσιαστοῦν στή συναγωγή καί νά ἀνακριθοῦν μέ τόν κίνδυνο νά γίνουν ἀποσυνάγωγοι.
Καί ἐμεῖς οἱ χριστιανοί πού καθημερινῶς εὐεργετούμεθα ἀπό τό Θεό, ντρεπόμαστε μερικές φορές, νά τόν ὁμολογήσουμε. Στόν τυφλό, τελικά δέ θεραπεύτηκαν μόνο τά μάτια τοῦ σώματός του ἀλλά καί τῆς ψυχῆς του. Ἀναγνωρίζει καί προσκυνεῖ τόν Ἰησοῦ ὡς Υἱό τοῦ Θεοῦ καί δέ διστάζει νά τόν ὁμολογήσῃ στούς θρησκευτικούς ἄρχοντες μέ θάρρος πού θά τό ζήλευαν πολλοί ἀπό μᾶς.
Δέν ἀρκεῖ μόνο ἡ πίστη, χρειάζεται καί ἡ ὁμολογία πίστεως γιά νά γίνουμε γνήσια παιδιά τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ὁμολογοῦμε τό Χριστό μπροστά στούς ἀνθρώπους, θά μᾶς ὁμολογήσῃ καί ἐκεῖνος μπροστά στόν Πατέρα του, μᾶς ἔχει ὑποσχεθεῖ ὁ Κύριος.