Τῇ Η΄ Κυριακῇ τῆς Πεντηκοστῆς
Ἐκ τοῦ κατά Ἰωάννην. ζ΄ 37 - 52, η΄ 12

Τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς καί ἔκραξε λέγων· Ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καί πινέτω. ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθώς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοί ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. τοῦτο δέ εἶπε περί τοῦ Πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν· οὔπω γάρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη. πολλοί οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου ἀκούσαντες τόν λόγον ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης· ἄλλοι ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός· οἱ δέ ἔλεγον· Μή γάρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ Χριστός ἔρχεται; οὐχί ἡ γραφή εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυῒδ καί ἀπό Βηθλέεμ τῆς κώμης, ὅπου ἦν Δαυῒδ, ὁ Χριστός ἔρχεται; σχίσμα οὖν ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο δι’ αὐτόν. τινές δέ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλ’ οὐδείς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτόν τάς χεῖρας. Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρός τούς ἀρχιερεῖς καί Φαρισαίους, καί εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι· Διατί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται· Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος. ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι· Μή καί ὑμεῖς πεπλάνησθε; μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; ἀλλ’ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μή γινώσκων τόν νόμον ἐπικατάρατοί εἰσι! λέγει Νικόδημος πρός αὐτούς, ὁ ἐλθών νυκτός πρός αὐτόν, εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν· Μή ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τόν ἄνθρωπον, ἐάν μή ἀκούσῃ παρ’ αὐτοῦ πρότερον καί γνῷ τί ποιεῖ; ἀπεκρίθησαν καί εἶπον αὐτῷ· Μή καί σύ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐρεύνησον καί ἴδε ὅτι προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας οὐκ ἐγήγερται. Πάλιν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησε λέγων· Ἐγώ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοί οὐ μή περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ’ ἕξει τό φῶς τῆς ζωῆς.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Περί τῆς ἑορτῆς:
Ἡ ἑορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς ἀποτελεῖ τήν τελευταία μεγάλη ἑορτή, ποὺ ὁλοκληρώνει τόν κύκλο τῶν μεγάλων ἑορτῶν στὸ σχέδιο τῆς θείας οἰκονομίας, ὅπως ψάλλει ὁ ἱερὸς ὑμνογράφος: «τήν μεθέορτον πιστοὶ καί τελευταίαν ἑορτήν ἑορτάσομεν φαιδρῶς. Αὐτή ἐστι Πεντηκοστή, ἐπαγγελίας συμπλήρωσις καί προθεσμία». τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ἐκπληρώνεται ἡ ἐπαγγελία τοῦ Κυρίου στούς μαθητές του γιά τήν ἔλευση τοῦ Παρακλήτου καί τήν λήψη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ὁ Κύριος ἔρχεται στόν Ναό, γιά νά ἑορτάσει τή μεγάλη αὐτή ἑορτὴ, ἡ ὁποία γιά τούς Ἰουδαίους ὀνομαζόταν «ἑορτὴ θερισμοῦ», ἑορταζόταν πενήντα ἡμέρες μετὰ τὸ Ἰουδαϊκὸ Πάσχα καί ἀποτελοῦσε εὐκαιρία γιά προσφορὰ στόν Θεὸ τῶν ἀπαρχῶν τῆς συγκομιδῆς. Ὁ Κύριος στέκεται στόν Ναὸ καί ἀναγγέλλει ὅτι ὅποιος πιστεύσει σέ αὐτὸν σύμφωνα μὲ τίς Γραφές, τότε ποταμοὶ ὕδατος ζῶντος θὰ τόν κατακλύσουν.
Οἱ λόγοι αὐτοὶ τοῦ Κυρίου προξένησαν διχογνωμίες καί σχίσμα ἀνάμεσα στὰ πλήθη. Ἄλλοι ἔλεγαν πὼς αὐτὸς ἦταν ὁ προφήτης τοῦ Θεοῦ, ἄλλοι ὅτι ἦταν ὁ Χριστός, ἐνῶ ἄλλοι τὸ ἀμφισβητοῦσαν. Ὅταν οἱ ἀρχιερεῖς καί οἱ Φαρισαῖοι ἔστειλαν τούς ὑπηρέτες τους νά συλλάβουν τὸ Χριστό, ἐκεῖνοι ἐπέστρεψαν ἄπρακτοι καί ἐντυπωσιασμένοι διότι «οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». Οἱ ὑπηρέτες μπροστὰ στήν ἀνωτερότητα καί τὸ θεϊκὸ κῦρος τοῦ Χριστοῦ, ἔδειξαν ἀνυπακοὴ στίς ἐντολὲς ποὺ εἶχαν λάβει καί ἀρνήθηκαν νά διαπράξουν ἀδικία ἢ παρανομία.
Οἱ Φαρισαῖοι ἔξαλλοι τούς κατηγόρησαν ὅτι καί αὐτοὶ ἐπλανήθησαν ἀπὸ τόν λαοπλάνο Ἰησοῦ, καθὼς ὁ πολὺς ὄχλος, ὁ μὴ γινώσκων τόν Νόμον, καί γι᾽ αὐτὸ εἶναι ἐπικατάρατοι. Μήπως κάποιος ἀπὸ τούς ἄρχοντες ἢ τούς Φαρισαίους ἐπίστευσε εἰς αὐτόν; Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἀμέσως αὐτοδιαψεύδεται ἀπὸ τήν παρουσία τοῦ Νικοδήμου, τοῦ νυκτερινοῦ μαθητοῦ ποὺ ἐπίστευσε στόν Χριστό. Ὁ Νικόδημος ὑπερασπίζεται τὸ δίκαιο ἀναδεικνυόμενος ἀκριβὴς γνώστης καί τηρητὴς τοῦ Νόμου, ποὺ προέβλεπε ὅτι κανεὶς δὲν καταδικάζεται χωρὶς ἀπολογία. Ὁ Νικόδημος, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τούς Φαρισαίους, εἶχε εἰλικρινῶς πιστεύσει στὸ Χριστὸ καί τίς ἐπαγγελίες του.
Ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας συγκροτεῖ τόν θεσμὸ τῆς Ἐκκλησίας , διασφαλίζει τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως καί χορηγεῖ τά χαρίσματα καί τίς πνευματικὲς δωρεὲς στούς πιστούς. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐνεργεῖ στίς καρδιὲς τῶν πιστῶν τή σωτηρία καί μορφώνει ἐντός τους τόν Χριστό. Οἱ χριστιανοὶ ἀποτελοῦν μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ (Α´ Κορ. Ιβ´ 27) ἀλλὰ καί ναὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Α´ Κορ. στ´ 19). Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μεταμορφώνει τούς πιστούς. Ὅμως, γιά νά ἐνεργήσει στήν ζωή τῶν πιστῶν, χρειάζεται βαθειὰ πίστη, ὅπως εἶπε ὁ Κύριος ὅτι «ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ... ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν ὕδατος ζῶντος» (Ἰω. ζ´ 37). Ὅσο καί ἂν ἡ δική μας ἀπιστία καί ἀμφιβολία παρεμποδίζει τήν ἐπενέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ Πνεῦμα ὅπου θέλει πνέει καί ἐνεργεῖ μὲ μυστηριώδεις καί ποικίλους τρόπους. Στήν σημερινὴ ἐποχὴ τῆς ψυχρῆς λογικῆς καί τῆς κοσμικότητος, ποὺ ἀποπνέει ἔλλειψη πνευματικότητος, χρειαζόμαστε πολὺ περισσότερο τήν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ζωή μας καί τά χαρίσματα, ποὺ μᾶς χορηγεῖ (ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα, ἀγαθωσύνη, πίστη, πραότητα).
Ἂς δοῦμε λοιπὸν τίς εὐλογίες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ζωή τῶν πιστῶν. Τὸ Παράκλητο Πνεῦμα λάμπει στόν κόσμο τὸ φῶς τῆς θεογνωσίας καί τῆς ἀληθοῦς πίστεως καί προσκυνήσεως τῆς Ἁγίας Τριάδος (Ἅγ. Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης). Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα θερμαίνει καί ἀναζωπυρώνει τήν καρδιά, φωτίζει τίς ψυχές, φυγαδεύει τούς δαίμονες καί κατακαίει τήν κακία, ὥστε πάντοτε νά περιπατοῦμε ἐν τῷ φωτὶ ὡς φωστῆρες ἐν τῷ κόσμῳ (Μ. Βασίλειος). Ὅποιος θέλει νά λάβει πλουσίαν τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πρέπει νά καταστήσει τόν ἑαυτὸν του δεκτικὸ τῆς χάριτος διά τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί τῆς καθάρσεως τῶν παθῶν. Μιά καρδιά καθαρή ἀπὸ τά πάθη καί ποὺ δὲν ταράσσεται ἀπὸ πονηροὺς καί βλάσφημους λογισμούς, ἑλκύει τίς ἀκτῖνες καί τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής).
Ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι κατ᾽ ἐξοχὴν ἁγιοπνευματικὴ καί πνευματοκεντρική. στίς ἀκολουθίες ἀρχίζουμε ἐπικαλούμενοι τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὲ τήν γνωστὴ προσευχὴ «Βασιλεῦ Οὐράνιε Παράκλητε...», καί στήν Θεία Λειτουργία προσευχόμεθα «ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν». Ὁ ἀληθινὸς σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς μας ζωῆς, εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁλες οἱ ἀρετές ἀποτελοῦν μέσα γιά τήν ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Μπορεῖ νά μὴ τὸ ἀντιλαμβανόμεθα πλήρως, ἀλλὰ ἡ παρουσία του στὴ ζωή μας, ἀποτελεῖ εὐλογία καί πηγὴ ζωῆς γιά κάθε πιστό. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ζωοποιοῦν, διότι ἡ ψυχὴ χωρὶς Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι νεκρὰ καί δὲν μπορεῖ καθόλου νά ζήσει τήν αἰώνιο ζωή (Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος). Ἂς καθαρίσουμε τήν καρδία μας, ὥστε αὐτὴ νά καταστεῖ κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, γιά νά ἔχουμε στήν χριστιανική μας ζωή τίς εὐλογίες καί τίς δωρεές, ποὺ χορηγεῖ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στούς πιστούς.
ΔΙΔΑΓΜΑ:
«Ὄσοι γάρ Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται οὗτοι εἰσίν υἱοί Θεοῦ» (Ρωμ. η΄, 14). Ὅσοι ὁδηγοῦνται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, αὐτοί εἶναι παιδιά τοῦ Θεοῦ.