Τῇ Θ΄ Κυριακῇ τοῦ Λουκᾶ
Ἐκ τοῦ κατά Λουκᾶν. ιβ΄ 16 - 21

Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην· Ἀνθρώπου τινός πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· καί διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τούς καρπούς μου; καί εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τάς ἀποθήκας καί μείζονας οἰκοδομήσω, καί συνάξω ἐκεῖ πάντα τά γεννήματά μου καί τά ἀγαθά μου, καί ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλά ἀγαθά κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. εἶπε δέ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτί τήν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπό σοῦ· ἃ δέ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καί μή εἰς Θεόν πλουτῶν. Ταῦτα λέγων ἐφώνει. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Κάποτε κάποιος ἀπό τό λαό πού εἶχε συγκεντρωθεῖ νά ἀκούσῃ τό Χριστό, τοῦ εἶπε· «Δάσκαλε, πές στόν ἀδελφό μου νά μοιραστῇ μαζί μου τήν κληρονομιά». Πρόκεται γιά μία μοιρασιά πατρικῆς κληρονομιᾶς στήν ὁποία, ὁ μεγάλος ἀδελφός ἔπρεπε νά πάρῃ διπλάσια μερίδα γιατί σύμφωνα μέ τό νόμο ὁ μεγαλύτερος θά γηροκομοῦσε τούς γονεῖς τους. Αὐτός ὅμως πού ἦταν πλεονέκτης ἤθελε περισσότερα. Ὁ μικρός ἀδελφός ἦταν καί αὐτός πλεονέκτης καί ἤθελε νά μοιραστῇ ἡ περιουσία στή μέση, δίχως νά γηροκομήσῃ τούς γονεῖς του.
Ὁ Χριστός κατάλαβε τό πρόβλημα πού ὑπῆρχε καί ὑπάρχει στήν κοινωνία καί ἀφορᾶ παρόμοια θέματα καί μοιρασιές πού καταλήγουν συχνά ὄχι μόνο σέ ψυχρότητα, ἀλλά καί σέ οἰκογενειακά δράματα καί τοῦ ἀπάντησε: «Ἄνθρωπε, ποιός με ὅρισε δικαστή ἤ διανομέα μεταξύ σας;» Κατόπιν τούς εἶπε:«Nά προσέχετε καί νά φυλάγεστε ἀπό κάθε εἴδους πλεονεξία, γιατί ἡ ζωή τοῦ ἀνθρώπου δέν ἐξαρτᾶται ἀπό τά ὑπάρχοντά του, ὅσα παραπανίσια πλούτη κι ἄν ἀποκτήσῃ».
Kαί προκειμένου νά διδάξῃ αὐτούς καί ὅλο τόν κόσμο γιά τά προβλήματα τῆς πλεονεξίας εἶπε τήν παρακάτω παραβολή: «Kάποιου πλούσιου ἀνθρώπου τά χωράφια ἔδωσαν ἄφθονη σοδειά. Σκεφτόταν πάρα πολύ, λοιπόν, ὁ ἄνθρωπος αὐτός κι’ ἔλεγε ἀπό μέσα του· «Tί νά κάνω τώρα πού δέν ἔχω πού νά ἀποθηκέψω τά γεννήματά μου; Εἶπε λοιπόν· Nά, θά γκρεμίσω τίς ἀποθῆκες μου καί θά χτίσω μεγαλύτερες, κι’ ἐκεί θά συνάξω ὅλα τά γεννήματά μου καί τά ἀγαθά μου. Ἔπειτα, θά πῷ στήν ψυχή μου· Ψυχή, ἔχεις πολλά ἀγαθά ἀποθηκευμένα ποὐ ἀρκοῦν γιά χρόνια πολλά. Ξεκουράσου, τρῶγε, πίνε, ἀπόλαυσε! Ἀλλά ὁ Θεός τοῦ εἶπε: Ἄμυαλε! Τούτη τή νύχτα ἀπαιτοῦν νά πάρουν τήν ψυχή σου. Ὅσα, λοιπόν, ἑτοίμασες, σέ ποιόν θά μείνουν;»
Στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ Κύριος φωτογραφίζει τήν τραγωδία ἑνός ἀνθρώπου πού εἶναι προσανατολισμένος μόνον στά ὑλικά πράγματα προκειμένου νά ὑπηρετῇ τίς αἰσθήσεις του καί ὁ ὁποῖος ἔχει διαγράψει ἀπό τή ζωή του τόσο τό Θεό ὅσο καί τό συνάνθρωπό του. Εἶναι ὁ ἄφρων, αὐτός πού δέν ἔχει φρόνηση καί μυαλό, ὁ ὁποῖος ζεῖ μέσα σέ ψευδαισθήσεις καί φαντασιώσεις, μέ ἀποτέλεσμα νά χάνῃ καί τήν ἐδῶ ἀλλά καί τήν αἰώνια ζωή. Τρεῖς εἶναι οἱ ψευδαισθήσεις του:
(α) «ψυχή μου, ἔχεις πολλά ἀγαθά». Πιστεύει ὅτι τά ὑλικά ἀγαθά τοῦ ἀνήκουν, ὅτι εἶναι πράγματα δικά του. Ἡ ψυχή του εἶναι γεμάτη ἀπό αὐτά. Διακατέχεται συνεπῶς ἀπό μία αἴσθηση κατοχῆς τῆς ὕλης. Ποιά εἶναι ὅμως ἡ πραγματικότητα; Ἡ πραγματικόττα εἶναι, ὅτι πάντα ἀνήκουν στόν Θεό. Ἐμεῖς εἴμαστε ἁπλοί προσωρινοί διαχειριστές πού θά δώσουμε λόγο γιά τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο θά τά διαχειριστοῦμε.
(β) «κείμενα εἰς ἔτη πολλά». Πιστεύει ὅτι τό μέλλον εἶναι δικό του καί τοῦ ἀνήκει, ὅτι εἶναι σχεδόν αἰώνιος ἄνθρωπος. Ὁ θάνατος δέν φαίνεται νά τόν ἀπασχολῇ. Φαίνεται ἐπίσης νά πιστεύῃ, ὅτι ἡ ζωή του θά εἶναι πάντοτε ἡ ἴδια. Ποιά εἶναι ὅμως ἡ πραγματικότητα; Ἡ πραγματικότητα εἶναι ὅτι τό μέλλον εἶναι μόνο τοῦ Θεοῦ καί κανένας ἄλλος δέν τό γνωρίζει, ἐκτός ἀπό αὐτόν καί ἀπό ἐκείνους στούς ὁποίους ὁ Θεός ἀποκαλύπτει κάτι σχετικό.
(γ) «ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου». Πιστεύει ὁ ἄφρων ὅτι ἡ ζωή εἶναι μία εὐχαρίστηση καί μόνο τῆς σαρκός. Σκοπός του φαίνεται νά εἶναι ἡ ἡδονή. Παραθεωρεῖ ὅτι ἡ ἡδονή περικλείει τήν ὀδύνη κι ὅτι ἡ ἀποκλειστική εὐχαρίστηση τῶν αἰσθήσεων ὁδηγεῖ στό στέγνωμα τῆς ψυχῆς, συνήθως δέ καί σέ πλῆθος σωματικῶν ἀσθενειῶν.
Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἐρωτᾶ τόν καθένα πού ἔχει τέτοιες ψευδαισθήσεις καί λέγει· «ἅ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;». Καί καταλήγει ὅτι αὐτές οἰ ψευδαισθήσεις, ὁδηγοῦν στήν παράδοση τῶν δαιμόνων «τήν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπό σοῦ» καί τήν ἀπώλεια τῆς αἰώνιας ζωῆς.
Ἡ τραγωδία τοῦ ἄφρονος πλουσίου λοιπον φαίνεται νά ὑφίσταται καί στή ζωή πολλῶν ἀπό ἐμᾶς τούς χριστιανούς. Διότι ἴσως καί σέ ἐμᾶς
- νά ὑπάρχει ἡ ἐπιδίωξη τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν ὡς σκοπός ζωῆς, πού σημαίνει ὅτι διακατεχόμαστε ἀπό τήν ἰδιοκτησιακή ἀντίληψη τοῦ κόσμου,
- νά μή σκεπτόμαστε τόν θάνατο, ἔχοντας διαμορφώσει τήν ἄφρονα ἀντίληψη μίας αἰωνιότητας τῆς ἐδῶ ζωῆς μας,
- νά θέτουμε ὑπεράνω ὅλων τίς σαρκικές ἀπολαύσεις καί εὐχαριστήσεις μας.
Ἄν συμβαίνει αὐτό χρειάζεται ἀμέσως νά μετανοήσουμε, ὅσο ἀκόμη ἔχουμε χρόνο. Δηλαδή:
- νά μνημονεύουμε τόν ἐρχόμενο θάνατό μας» «μιμνήσκου τά ἔσχατά σου καί οὐ μή ἁμάρτῃς εἰς τόν αἰῶνα», συνιστᾶ καί πάλι ἡ ῾Αγία Γραφή),
- καί νά προσανατολιζόμαστε στήν κατά Θεό πάντοτε προκοπή μας.
Τέλος, ὁ Κύριος ἔδωσε τή λύση καί τή διέξοδο· «νά πλουτοῦμε κατά Θεόν». Δηλαδή νά ζοῦμε κατά τό ἅγιο θέλημά του μέ προσπάθεια τά βήματά μας νά εἶνα πάνω στά ἴχνη ἐκείνου. Τότε ὁ πλοῦτος τοῦ Κυρίου θά εἶναι μαζί μας, τώρα καί πάντα!

ΠΛΑΤΩΝ
Δέν χωράει ἀμφιβολία ὅτι ὀ ἄνθρωπος εἶναι σωστό νά ἀγωνίζεται γιά νά ἀποκτήσει τά ἀγαθά πού χρειάζεται γιά νά ζεῖ καλά. Ὄταν ὅμως ἀγωνίζεται γιά νά ἀποκτήσει ὅσο τό δυνατόν περισσότερα ἀγαθά, πράττει ἄραγε τό σωστό; Οἱ πλούσιοι πού ἐπιδιώκουν ὅλο καί περισσότερη χλιδή, ἔχουν ἐπιτύχει τήν εὐδαιμονία; Ἤ μήπως ἡ μία ἐπιθυμία γεννᾶ τήν ἄλλη καί ἡ συσσώρευση πλούτου γίνεται αὐτοσκοπός καί στήν οὐσία αἰτία δυστυχίας; Οἱ πάρα πολύ πλούσιοι δέν εἶναι ἐνάρετοι, καί ἐφόσον δέν εἶναι ἐνάρετοι δέν μπορεῖ νά εἶναι καί εὐτυχισμένοι Πλάτων (Νόμοι, 743 C).
ΣΩΚΡΑΤΗΣ (470 - 399 π.Χ.)
Γιά νά σέ φτάνουν τά λεφτά πού βγάζεις δανείσου ἀπό τόν ἑαυτό σου, δηλαδή περιόρισε τά ἔξοδά σου.
ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ
Δικαίως κτῶ = Νά αποκτοῦμε τίμια (δίκαια). Ἡ ἀπόκτηση χρήματος δέν εἶναι κακό, εἶναι ὅμως πολύ κακό ἡ ἀπόκτηση χρημάτων ἀπό ἄδικες πράξεις.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ
Ὁ ἀπ. Παῦλος ἔγραψε στόν Τιμόθεο κάτι πού συμπυκνώνει τήν σκέψη πολλῶν ὅσων ἔχουν διατυπωθεῖ σχετικά μέ τό θέμα τοῦ πλούτου καί τῆς πλεονεξίας, τόσο στόν φιλοσοφικό ὅσο καί στόν θεολογικό λόγο· «ἐστίν δέ πορισμός μέγας ἡ εὐσέβεια μετά αὐταρκείας» (Ά Τιμοθέου, 6:6). Δηλαδή, εἶναι μεγάλος πλοῦτος ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι εὐσεβής καί ἀρκεῖται σέ ὅσα ἔχει. Αὐτό εἶναι τό κλειδί καί ἡ βάση ὅλων τῶν συλλογισμῶν· ἡ αὐτάρκεια. Δέν κατακρίνεται ὁ πλοῦτος αὐτός καθ’ αὐτός, ἀλλά τό δόσιμο τοῦ ἀνθρώπου στό νά πλουτίσει ἄπληστα, πού κατά κανόνα γίνεται σέ βάρος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου.
ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
«Τοιαύτῃ γάρ ἡ νόσος τοῦ πλουτεῖν, ὅρον τοῦ δεῖσθαι πλείονα οὐκ ἔχουσα, ἀλλά τό ποτόν ἀεί δίψους ἔτι ποιουμένη φάρμακον». Τέτοια εἶναι ἡ ἀσθένεια τοῦ πλούτου, δέν ἔχει ὄρια στήν ἐπιθυμία τοῦ περισσοτέρου· ζητεῖ νά ξεδιψάσῃ πίνοντας ἀδιάκοπα. (ΕΠΕ, Γρηγόριος ο Θεολόγος, 6, 416).
ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ
Ἄφρων, ἄμυαλε! Ποιανοῦ θά μείνουν;
Πολλά ἀπό αὐτά τά «δικαιώματα» εἶναι πλεονεξία.
Ὁ Ἀβραάμ, δέν πῆγε στήν κόλαση...
Τό θέμα τῆς πλεονεξίας εἶναι γιά ὅλους...
Κατ’ ἐξοχήν οἱ πτωχοί εἶναι πλεονέκτες...
Φιλάργυρος ὁ ἀγαπῶν τά χρήματα, τά ὑλικά ἀγαθά πού εἶναι εἰδωλολατρεία.
Πλεονεξία: Ἀπάτη. Μετέρχεται κάθε τρόπο γιά νά ἐπιτύχῃ τά πολλά ἀγαθά ὅπως τήν αἰσχροκέρδεια, τή νοθεία, τή δολιότητα, τήν πλαστογραφία καί κάθε μορφῆς κατάχρηση.
Εὐτυχισμένος ἄνθρωπος. Μεταθέτουν τήν εὐτυχίαν εἰς τό αὔριον.
Σεισμοί στή Ζάκυνθο... Κονιάκ
Ἀγωνία: Τί ποιήσῳ ὅτι οὐκ ἔχω...
Τί νά κάνω πού δέν ἔχω ὁ φτωχός... Τί νά κάνω πού δέν ἔχω λέγει ὁ πλούσιος...
Κανείς πλεονέκτης δέν πιστεύει ὅτι θά πεθάνη...
Φίλαυτος καί ἀντικοινωνικός ἄνθρωπος.. Καί συναξώ πάντα τά ἀγαθά μου... μου... μου. Ὁ φίλαυθος εἶναι μόνος του. Ἔκανε ἕνα τεῖχος γύρω του καί δέν βλέπει τίς εἰκόνες τοῦ Θεοῦ καί ἐπομένως οὔτε τό Θεό...
Γιατί ὑπάρχει ἡ ἀθεΐα... Ἡ ἐποχή μας εῖναι φίλαυθη, εὐἡδονιστική... ὑλισμός ἄκρατος...
Λέγει ὁ Μωϋσῆς· «Αὐτός ὁ λαός ἔφαγε, ἤπιε, πάχυνε καί ἀπελάκτισε ὁ ἠγαπημένος...
Ζητᾶνε... ἄλλοι εἶναι νυκοκυραῖοι τῆς ψυχῆς σου, πού τό ἐπιτρέπω, ἀλλά ἐσύ τούς ἔδωσες τό δικαίωμα...
Μήν ἀφήνης περιουσία στά παιδιά σου. Δῶσε τους τό Χριστό. Προμαντός ὅμως μόρφωση Χριστοῦ...
Ἔπρεπε νά μήν θέλη κανένας ἀδελφός να μοιράσῃ τήν περιουσία, ἀλλά νά δίνῃ τή δυνατότητα στόν ἄλλο... καί ὄχι νά τσακώνονται ποιός θά πάρῃ τά περισσότερα...